Od ściany chińskiej do smartwatcha - 3000 lat historii gadżetów reklamowych

Czy wiecie, że koncepcja gadżetu reklamowego jest starsza niż mogłoby się wydawać? Choć branża promocyjnych drobiazgów w dzisiejszej formie narodziła się dopiero w XIX wieku, to ludzka potrzeba oznaczania przedmiotów swoim symbolem sięga starożytności. Chińscy kupcy już ponad 2000 lat temu rozdawali drewniane tabliczki z nazwą swojego sklepu, które służyły jako prymitywne "kupony rabatowe". W średniowiecznej Europie rzemieślnicy oznakowali swoje wyroby specjalnymi pieczęciami, a klienci dumnie pokazywali przedmioty od najlepszych mistrzów – to był pierwszy "branding".

Prawdziwa rewolucja nastąpiła w 1789 roku, kiedy George Washington użył grawerowanych guzików z własnym wizerunkiem podczas kampanii prezydenckiej. To był pierwszy masowo produkowany gadżet polityczny w historii. Pół wieku później, w latach 40. XIX wieku, amerykańska firma ubezpieczeniowa wpadła na genialny pomysł: zaczęła rozdawać kalendarze z własnym logo. Klienci wieszali je w domach i przez cały rok patrzyli na nazwę firmy. Efekt? Firma ubezpieczeniowa stała się rozpoznawalna w całym stanie, a kalendarze reklamowe do dziś pozostają jednym z najpopularniejszych gadżetów.

Koniec XIX wieku to era wielkich eksperymentów. Coca-Cola, marka założona w 1886 roku, już dekadę później rozdawała darmowe kupony na napoje, markowe zegary ścienne i tace. W 1900 roku firma Michelin stworzyła Bibendum – pierwszą maskotkę marki, która pojawiała się na niezliczonych gadżetach. To pokazuje, jak wcześnie przedsiębiorcy zrozumieli siłę fizycznych przedmiotów w budowaniu rozpoznawalności.

Lata 50. i 60. XX wieku to złoty wiek gadżetów reklamowych w ich obecnej formie. Długopisy, zapalniczki, breloki – wszystko, co dało się oznaczyć, było oznaczane. Pojawienie się tanich technik druku sprawiło, że nawet małe firmy mogły sobie pozwolić na materiały promocyjne. W Polsce, mimo ograniczeń gospodarki socjalistycznej, również produkowano gadżety – choć oczywiście w znacznie mniejszej skali i głównie dla instytucji państwowych czy związków zawodowych.

Przełom wieków przyniósł rewolucję technologiczną. Lata 90. to era pendrive'ów (pierwszy powstał w 1999 roku), a wczesne lata 2000. – boom na gadżety elektroniczne. Nagle każda firma chciała mieć powerbank z logo, słuchawki firmowe czy głośniki bluetooth. Reklamowe24 powstało w 2007 roku, w momencie, kiedy rynek gadżetów reklamowych w Polsce dynamicznie się rozwijał, a polskie firmy zaczęły rozumieć wartość przemyślanej promocji.

Co ciekawe, niektóre gadżety przeżyły test czasu, inne całkowicie zniknęły. Kto dziś pamięta firmowe dyskietki z lat 90.? Albo płyty CD z prezentacjami? Technologia je przerosła. Z drugiej strony, klasyczne produkty jak kubki, notesy czy torby bawełniane wciąż są na topie. Pojawia się pytanie: co będzie za 20 lat? Czy w erze cyfryzacji gadżety fizyczne w ogóle przetrwają?

Odpowiedź brzmi: tak, ale zmienią formę. Przyszłość to produkty inteligentne, zintegrowane z aplikacjami, ekologiczne i ultra-personalizowane. Może za dekadę rozdawanie będzie firmowych urządzeń IoT monitorujących zdrowie? A może holograficzne wizytówki? Jedno jest pewne: podstawowa zasada pozostanie ta sama co 2000 lat temu – ludzie cenią użyteczne przedmioty, które ułatwiają im życie. A jeśli przy okazji przypominają o dobrej marce, to wszyscy wygrywają.